PRZYSADKA TARCZYCY

NORMY HORMONÓW TARCZYCY

TSH fT4 fT3 T4 T3

0,25 - 5,0 µIU/ml 9,0 -20,0 pmol/l 4,0 - 8,3 pmol/l 60 - 120 nmol/l 0,95 - 2,5 nmol/l

UKŁAD PODWZGÓRZE- PRZYSADKA A CZYNNOŚĆ TARCZYCY

Czynność tarczycy jest regulowana przez układ pdwzgórzowo przysadkowy. Pomiędzy tarczycą a komórkami przysadki wytwarzającymi tyreotropinę istnieje tzw. ujemne sprzężenie zwrotne. Polega ono na tym, że nadmiar hormonów tarczycy blokuje wytwarzanie w przysadce TSH, natomiast niedobór hormonów tarczycy powoduje wzrost wydzielania TSH. Tyreoliberyna pobudza wydzielanie TSH przez komórki tyreotropowe. TSH wpływa pobudzająco na syntezę tyreoglobuliny, pompowanie jonów jodu i wydzielanie jotyronin. Istnieje też oddziaływanie na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego: jodotyroniny hamują wydzielanie TSH. Pobudzenie czynności komórek pęcherzykowych tarczycy może zachodzić przez układ nerwowy współczulny.

T3 T4 hormon

T3 jest hormonem "silniejszym" od T4. Jej aktywność biologiczna jest 2-4-krotnie większa niż aktywność T4. Formą biologicznie aktywnych tych hormonów są ich frakcje "wolne" fT3 i fT4.Hormony tarczycowe mają wielokierunkowy wpływ na wzrost i rozwój ustroju oraz na metabolizm, czyli przemianę materii. W okresie rozwoju regulują one wzrost tkanek i powstawanie niektórych enzymów komórkowych, pobudzają dojrzewanie centralnego układu nerwowego i układu kostnego. Wpływ na przemianę materii to regulacja tzw. podstawowej przemiany materii, (czyli tempa spalania różnych substancji i tworzenia innych), transportu wody i różnych pierwiastków, przemiany cholesterolu, wapnia, fosforu, białka i innych związków chemicznych. Oddziałując na przemianę materii i funkcję różnych komórek, hormony tarczycowe odgrywają ogromną rolę w pracy układu pokarmowego, serca, mięśni i układu nerwowego. Praktycznie mają znaczenie dla sprawności całego organizmu.
Funkcja tarczycy pozostaje pod ścisłą kontrolą podwzgórza i przysadki mózgowej. Kiedy organizm "odczuwa" niedostatek hormonów tarczycowych podwzgórze wydziela czynnik (hormon) uwalniający tyreotropinę (TSH - RH). Pod wpływem hormonu uwalniającego przysadka "wysyła" tyreotropinę (TSH), która pobudza tarczycę do produkcji i wydzielania do krwi jej hormonów. Kiedy we krwi krąży zbyt dużo hormonów tarczycowych, przysadka zostaje "wyłączona". Jest to tzw. mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego pomiędzy tarczycą i przysadką mózgową. W medycynie wykorzystuje się go w diagnostyce nadczynności i niedoczynności tarczycy. 

Hormon Tarczycy Skład

Głównym produktem wydzielniczym tarczycy jest L-tyroksyna (odkryta w 1915 r.- przez Kendala). Tarczyca syntetyzuje i wydziela do krwioobiegu również drugi hormon- trójjodotyroninę (odkryta w 1952r.- przez Grossa, Pitt- Riverso i Roche’a). W gruczole tarczowym na obwodzie w wyniku enzymatycznego odjodowania tyroksyny powstaje w ciągu doby około 20% trójjodotyroniny. Poza hormonami tarczycy gruczoł tarczowy wydziela do krwiobiegu śladowe ilości tyreoglobuliny Hormony te sterują przemianą materii we wszystkich narządach i tkankach organizmu. Do produkcji hormonów tarczyca potrzebuje wystarczających ilości jodu, który organizm przyswaja z pożywienia i powietrza (jod jest pierwiastkiem lotnym). I tak np. masa jodu w tyroksynie stanowi 65% masy hormonu, natomiast w trójjodotyroninie ok. 59%. Daje to nam pojęcie o tym, jak ważny jest jod dla prawidłowej funkcji hormonalnej tarczycy.

Gruczoł tarczowy tarczycy

Gruczoł tarczowy popularnie zwany tarczycą jest nieparzystym narządem należącym do układu wydzielania wewnętrznego. Znajduje się na przednio-bocznej powierzchni szyi poniżej wyniosłości krtaniowej zwanej "jabłkiem Adama", tuż pod skórą. Ze względu na takie położenie jest jedynym gruczołem dokrewnym, którego powiększenie można od razu zauważyć gołym okiem. Poza tym jest łatwo dostępny do badania, co sprzyja szybkiemu wykrywaniu wszelkich nieprawidłowości. Tarczyca zbudowana jest z dwóch symetrycznych płatów połączonych cieśnią. Miąższ narządu składa się z dwóch rodzajów komórek o różnej funkcji i budowie. Komórki pęcherzykowe albo główne stanowią około 80% masy gruczołu. Biorą udział w przemianie jodowej i biosyntezie hormonów. Układają się w struktury zwane pęcherzykami, które mają średnicę 0.05-0.12 mm. i są wypełnione koloidem (tyreoglobuliną)- wydzieliną komórek głównych. Pozostałe 20% gruczołu to komórki C zwane także okołopęcherzykowymi. W miąższu prawidłowego gruczołu leżą one między pęcherzykami. Nie biorą udziału w przemianach jodowych ustroju. Powierzchnię gruczołu pokrywa torebka łącznotkankowa. Na tylnej powierzchni tarczycy znajdują się dwie pary gruczołów przytarczycznych odpowiedzialnych za gospodarkę wapniowo-fosforanową ustroju.